Skip to content

Mijn keynote bij Media Plaza seminar

28/06/2007

Vanochtend mocht ik de openings keynote houden op het seminar Web 2.0 en security bij Media Plaza.

Hieronder treft u de tekst aan van deze keynote:

 

“Goedendag, mijn naam is Joost Bekel. Ik ben informatie architect bij Caerleon en gevraagd om de openingspresentatie voor dit seminar te houden.

Waar je zojuist naar keek is een stukje van de Enterprise 2.0 TV show, een via het web uitgezonden praatprogramma over Enterprise 2.0, uitgezonden vanuit de Times Square Studios in New York en geïnitieerd door Web 2.0 Evangelist Dion Hinchcliffe.

Nu wil ik vragen: hoevelen van jullie zijn goed bekend met de term Web 2.0? Hoeveel mensen zijn goed bekend met de term Enterprise 2.0? En hoevelen van jullie kenden deze term vorig jaar al, dus laten we zeggen meer dan een half jaar geleden?

Akkoord, ik denk, en het feit dat zo’n TV-show wordt gemaakt is daar een kleine indicatie van, dat Enterprise 2.0, en het gebruik van Web 2.0 technieken binnen het bedrijfsleven, een serieuze ontwikkeling is.

Mijn voorstel is om eens te kijken waarom dat zo is, welke waarde Web 2.0 kan vertegenwoordigen en wat dat betekent als je het naar Enterprise 2.0, het gebruik ervan in de bedrijfscontext, vertaalt. En daarbij stuit ik regelmatig op weerstand. En op vragen, ook van mezelf, hoe veilig het allemaal is en in hoeverre het gebruik ervan te vertrouwen is. Ik zal dat doen aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden en wat eigen ervaringen. En ik hoop dat we aan het eind kunnen vaststellen dat er inderdaad waarde zit in Enterprise 2.0 en dat de sleutel tot succes misschien wel zit in waar we hier vandaag voor bij elkaar zitten: een veilige omgeving, die wordt gedragen door een gedegen security architectuur.

Het web zoals dat ons is overkomen in de afgelopen 10 jaar is natuurlijk een wonder. De hoeveelheid mensen die ermee verbonden zijn, de mate waarin we het gebruiken in ons dagelijks leven, privé en voor ons werk, de mate waarin we het ook gebruiken om ons uit te drukken en contact te leggen met anderen, dit is iets wat we niet hadden voorzien. Een bekend voorbeeld is de stijging van het aantal weblogs, bij uitstek een communicatiemiddel om jezelf mee uit te drukken, informatie van anderen te krijgen, en in contact te komen met anderen. Het aantal weblogs is wereldwijd in 4 jaar tijd gegroeid tot 70 miljoen.

Juist de korte tijd dat we ervaring hebben met het web, met Web 2.0 in het bijzonder (pas een jaar of drie), maakt het zo lastig te voorspellen wat het betekent voor de komende –pak m beet- vijf jaar. En ook wat Enterprise 2.0 –net een jaar oud- gaat betekenen voor bedrijven en organisaties.

Deze kennen jullie wellicht: de waarde van een netwerk kan worden uitgedrukt door de wet van Metcalfe, wat inhoudt dat de waarde van een netwerk kwadratisch toeneemt met het aantal knooppunten. Dit wordt ook wel het fax-effect genoemd: aan 1 fax heb je niks, als een kennis er een heeft, heb je er al iets aan, en als veel mensen er een hebben, dan heb je er verschrikkelijk veel aan.

Nu hebben zich over de wet van Metcalfe meerdere wetenschappers gebogen, waaronder Andrew Odlyzko, en die zegt dat die waardestijging wat minder is, namelijk een logaritmische schaal. (artikel http://www.dtc.umn.edu/~odlyzko/doc/metcalfe.pdf)

En dan is er nog een zekere Mr Reed –waarvan de grafiek niet in dit plaatje staat- die beweert dat de waardestijging nog veel groter is, met name bij sociale netwerken. Daarin ontstaan namelijk ook nog subgroepen, subnetwerkjes, die ook weer verbindingen onderling kunnen hebben, waardoor het aantal verbindingen weer groter is. Hij komt op een exponentionele toename van de waarde van een sociaal netwerk met het aantal knooppunten erin.

Los van wie gelijk heeft, we zien in ieder geval dat een netwerk waarde brengt, en in het kader van Web 2.0 is dit natuurlijk uiterst relevant. Want het leggen van verbindingen en sociale netwerken staan centraal bij Web 2.0.

Om even weer op het netvlies te krijgen over welke rijkheid we het hebben bij Web 2.0 even een filmpje, van assistant professor Michael Wesch van de Universiteit van Kansas (http://youtube.com/watch?v=NLlGopyXT_g). Het is een tamelijk bekend filmpje, dus wellicht heeft een aantal van jullie het al gezien. Het duurt ongeveer 5 minuten.

Van Web 2.0 naar Enterprise 2.0. Wat is Enterprise 2.0? Chief-editor van ZDNet, Dan Farber, vergelijkt het definieren van Enterprise 2.0 met een Rubik’s cube: het heeft meerdere kanten, en hoe die er uitzien weten we nog niet precies, want de kleurtjes zitten nog erg verspreid. En eigenlijk zitten we midden in het proces dat we gezamenlijk aan de kubus aan het draaien zijn.

Een aspect ervan is in ieder geval Tools. Je hoort ook wel zeggen: o ja, Web 2.0 of Enterprise 2.0, dat zijn weblogs en wiki’s. Ik vind het reduceren van Enterprise 2.0 tot tools hetzelfde als beweren dat het in een stad draait om huizen en wegen. Maar natuurlijk zijn de tools wel belangrijk, en zijn tools in staat om het gedrag van mensen te veranderen. Kijk maar eens naar het effect dat de trein heeft gehad in de ontwikkeling van de westkust van de Verenigde Staten, of bijvoorbeeld de auto op onze samenleving.

Als we kijken naar tools binnen Enterprise 2.0, dan kunnen we daarin twee soorten onderscheiden: enerzijds tools die vooral te maken hebben met het delen van informatie. Denk hierbij aan weblogs, wikis, social bookmarking, vormen van document management en een stuk social networking. Anderzijds tools die bedoeld zijn voor voice en messaging. Denk hierbij aan voice-over-IP, instant messaging als MSN of Google Talk of bijvoorbeeld teleconferencing met Skype.

Wat een tweede aspect is aan Enterprise 2.0, is wat je zou kunnen noemen…

… mashup. Het basisidee achter mashup is het digitaal en daardoor herbruikbaar, deelbaar en verspreidbaar zijn van informatie, en daardoor het bijeen kunnen brengen van informatie in telkens een andere context. Waardoor het binnen elke nieuwe context nieuwe waarde toevoegt. Dat maakt ook het expliciet en herbruikbaar maken van informatie zo waardevol. En dan gaat het om informatie die in ouderwetse computersystemen is opgeslagen, tot informatie in hoofden van kenniswerkers.

De sleutel tot de informatie uit mensen is vaak de RSS-feed. De sleutel tot informatie uit systemen de API. Of beiden, zoals in de QED Wiki van IBM.

Mashups maken gebruik van API’s van…

…Google Maps of Microsoft Virtual Earth, Skype… (http://www.jiwire.com/wi-fi-wireless-hotspot-Utrecht-Utrecht-NL-La-Place-Utrecht-Rijnkade-1094707.htm)

…Twitter… (http://twittervision.com/maps/show_3d)

Maar ook je Google homepage (http://www.google.nl/ig?hl=nl) …

of je RSS Reader (http://www.google.com/help/reader/tour.html)

Herbruikbaarheid van informatie dus. En in deze context kun je ook ontwikkelingen zien als SOA en Web Oriented Architecture.

En een derde dimensie is…

…Organisatie, waarbij het dan gaat op de impact die dit alles heeft op de manier waarop bedrijven kunnen worden bestuurd. En wat dat betekent voor het type management dat bedreven moet worden. In een bijeenkomst van informatie architecten hadden we laatst een discussie over in hoeverre bedrijven straks niet worden gerund als een verzameling afdelingen, maar als een verzameling communities. Kortom, vrij spannend wat er als organisatie op je afkomt, helemaal als je bedenkt hoever de deuren intern en naar buiten toe worden open gezet met de komst van het fenomeen Enterprise 2.0.

Wat is de waarde van Enterprise 2.0? Wat levert het op?

Als ik naar mij persoonlijk kijk, ik blog. Op mijn weblog, te vinden onder de URL www.bekel.nl, komen mensen kijken om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen op het gebied van Enterprise 2.0. Ik kom zo ook in contact met anderen die zich hiermee bezig houden. Een mooi voorbeeld is hierbij dat ik via mijn weblog in contact kwam met Annette Beerepoot van MediaPlaza en dat dit ertoe heeft geleid dat ik hier sta te presenteren. Een ander voorbeeld is dat ik van de week een bijeenkomst had met een paar mensen over het gebruik van wiki’s ten behoeve van leren, ook contacten via mijn weblog. O ja, en ik heb ook gratis MindManager software voor het maken van mindmaps gekregen, als blogger, in de hoop dat ik erover zou bloggen.

Dus het levert zeker wat op voor mij.

Ik vertelde al dat ik bij Caerleon werk. Caerleon is een kleine bureau van informatie- en enterprise architecten. Ons kantoor zit in een kasteeltje in Loenen in Gelderland. We komen fysiek gemiddeld 3 keer per maand bij elkaar. Virtueel komen we echter veel vaker bij elkaar, bijna elke dag. Wij zijn, hoe klein ook, een echt Enterprise 2.0 bedrijf. We gebruiken Skype om te vergaderen –ook met externen-, Google Docs om gezamenlijke documenten op te stellen –ook met externen-, webloggen allemaal om een persoonlijk netwerk aan te leggen, gebruiken weblogs voor werkverslagen en tijdens sales pitches, en wiki’s voor het organiseren van bijeenkomsten. En uiteraard sociaal netwerk LinkedIn als we een bijeenkomst hebben met mensen die nieuw voor ons zijn. Ik kan jullie zeggen dat het ons werk absoluut vergemakkelijkt. Alleen al het feit dat we kunnen vergaderen met 1 iemand in Utrecht, 1 iemand in Amsterdam en een derde in Den Haag, en dat we ons verslag direct gezamenlijk kunnen vastleggen in Google Docs is een grote hulp. En de beleving is toch van een echte bijeenkomst.

Voor grotere organisaties kan dit natuurlijk ook. De plussen kunnen zelfs nog een stuk groter uitvallen. Als we de grafiek van Metcalfe nog even in herinnering roepen, dan is er in een grote organisatie per definitie nog veel meer winst te halen dan in een kleine. En op allerlei terrein: grotere keuze in samenwerkingsverbanden, eenvoudiger outsourcing, ketenintegratie, marketing en klantbeheer, innovatie, verbetering van interne processen tot operationele winsten zoals ik die net beschreef.

Voorbeeld: Nokia, die een wiki inzet om consumenten meer bij hun producten te betrekken.

Ander voorbeeld: Dresdner Kleinwort lanceerde een wiki anderhalf jaar geleden en nu gebruikt meer dan de helft van de 6000 werknemers het en bevat het meer dan 5000 paginas aan informatie over tal van de activiteiten van de bank, van geautomatiseerd testen tot weer risico’s.

McKinsey heeft laatst een rapport gepubliceerd dat maar liefst 48% van de leidende CEO’s actief investeren in ‘collectieve intelligentie’ benaderingen.

Maar hoe veilig is dit hele Web 2.0 of Enterprise 2.0 gebeuren nou? Lekt niet teveel belangrijke informatie uit? Per ongeluk of expres? Wordt de door jou verspreide informatie niet in een verkeerde context geplaatst? Zijn de mensen die je online ontmoet wel betrouwbaar? En de bedrijven waarmee je online zaken doet? En de applicaties die je van hun gebruikt?

Als ik weer allereerst naar het individuele niveau kijk, dan valt me bijvoorbeeld op dat er nu zo anders wordt gedacht over privacy dan 10-15 jaar geleden. We doen niet alleen minder ons best om privegegevens te beschermen, we geven ze gewoon weg. Via communities, via weblogs. En dat doet ons helemaal niks…

… onlangs zag ik nog een paar collega’s bezig met Trackr. Hiermee kun je bekijken waar je je vrienden zich in het land bevinden, en zij waar jij je bevindt. Van minuut tot minuut.

… toch kleven er soms toch wel wat nadelen aan. Social networking specialist en blogger Sarah Boyd heeft het bijvoorbeeld over context collision, als het profiel dat je in Hyves of MySpace hebt opgebouwd, en dat past bij je priveleven, niet zo past bij je werk en de baas bij wie je komt solliciteren.

Zelf had ik me vorig jaar aangemeld bij Ziki, ook een community. Je hebt een persoonlijke pagina, je kunt naar anderen linken en anderen kunnen naar jou linken. En op de persoonlijke pagina heb je ruimte voor persoonlijke informatie, een aantal RSS-feeds en er staat een tag cloud op, dus allerlei trefwoorden die passen bij jouw profiel. Als RSS-feeds liet ik ondermeer mijn eigen weblog op de pagina binnenlopen, maar toen ik de pagina bekeek vond ik hem nog te onaantrekkelijk. Het leek me een goed idee om die wat op te leuken met video’s van YouTube, aan welke het trefwoord ‘Web 2.0’ was meegegeven.

Nu kijk ik niet zo vaak op Ziki, en wat ik niet goed realiseerde was dat YouTube niet alleen video’s doorgaf die waren gemarkeerd als ‘Web 2.0’, maar ook die als ‘Web’ en ‘2.0’. Toen ik een stuk later, iets van een maand, weer eens ging kijken op Ziki was ik ook stomverbaasd: er stonden filmpjes op die ik niet associeerde met mijn profiel. En het fraaie was helemaal dat Ziki mijn tagcloud had verrijkt met alle trefwoorden die in de filmpjes voorkwamen. Met als gevolg dat mijn profiel ineens associaties meekreeg als ‘Britney’, ‘Olivia’ en ‘Toronto’. Waardoor ik ook bezoekers naar mijn pagina trok die op zoek zijn naar die onderwerpen.

En deze vervuiling kom je ook niet zo maar ineens vanaf.


Dus hoe moet dat voor een organisatie wel niet zijn.

Ik vertelde al dat wij met onze kleine organisatie van Caerleon veel gebruik maken van Web 2.0. We hebben ons ‘virtuele kantoor’. En ik werk dan ook veel op verschillende plekken. Dat kan thuis zijn, maar ook in een café. En dan knagen soms ook de risico’s aan je. Dat begint al met het onderweg gaan. Is de backup goed verzorgd, in het geval dat de laptop wordt gestolen? Ik ben niet elke dag op kantoor waar automatisch een backup wordt gedraaid. Staat op de laptop geen gevoelige informatie. Zit je er eenmaal en maak je contact met het internet via de gratis wifi, dan bekruipt je de aarzeling wat je over het net kunt zenden en wat niet. Het wachtwoord voor de webmail, -gaat via https, nou dat zal wel in orde zijn. Het wachtwoord voor mijn weblog, hm gewoon http, veilig? Wie zit hier op te wachten, gewoon doen dus!

Naarmate een organisatie groter is, zal ook de beheersing lastiger worden. Enterprise 2.0 opent deuren. Hoe voorkomt een groot bedrijf dat ook vertrouwelijke informatie door die deuren naar buiten sijpelt. Zowel het voorkomen als het herstellen na ongelukken kunnen beide uitermate complex zijn.

En daarnaast introduceer je nog zoiets als netwerkeffecten binnen een bedrijf. Iemand laag in de hiërarchie kan ineens dingen gaan vertellen die een breed intern of extern publiek trekken, en die hiermee management danig in verlegenheid kan brengen.

En bedrijven en het management ervan zijn zich hiervan denk ik terdege bewust. Wat als risico met zich meebrengt dat het gebruik van Web 2.0 dan maar even wordt verboden of uitgesteld. Met daarbij weer het risico van verslechterende concurrentiepositie. Want Enterprise 2.0 heeft wel zijn waarde…

Security en een goede security architectuur kunnen de risico’s van misbruik verkleinen, organisaties bewust laten omgaan met de risico’s en ze zinvolle afwegingen laten maken. Wat meestal zal inhouden om Web 2.0 toch –deels- te omarmen. En op die manier werkt security als enabler van Web 2.0 voor organisaties, voor Enterprise 2.0.

O ja, en nog 1 ding: bij veel dingen in het leven geldt: no guts no glory. En dat is misschien ook wel van toepassing op Enterprise 2.0…!”

Advertenties
2 reacties leave one →
  1. 09/07/2007 12:48 pm

    Hi Joost,

    Interessante blog, ga ik zeker regelmatig in de gaten houden.

    Ook leuk dat we nog even kort genoemd worden met de wiki-sessie!

    Groet,

    Ivo

  2. Joost permalink
    11/07/2007 3:32 pm

    @Ivo, leuk om te horen. Misschien kan ik aan onze sessie ook nog een post wijden. Ik zal het eens met Maurice opnemen! Succes met jullie wiki avonturen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s